Senedd

ERS: Expert panel on Senedd reform ‘vital step forward’ for Welsh democracy

1st February 2017
1 Feb 2017
Tags: 
ERS Cymru
ERS Wales
press release
panel on electoral reform
electoral reform
welsh assembly
Senedd
Size Matters
Reshaping the Senedd

Share

Contact Tel: 
07771661802

Statement from ERS Cymru for immediate release, 1st February 2017

For more information, quotes, or to arrange an interview, contact Dr Owain ap Gareth, ERS Cymru Research and Campaigns Officer, on Owain.apgareth@electoral-reform.org.uk or 07771661802 (English and Welsh)


Commenting on the National Assembly for Wales’ new Panel on Electoral Reform, Dr Owain ap Gareth, Campaigns and Research Officer for the Electoral Reform Society Cymru (ERS Cymru) said:

“We welcome the Assembly’s announcement of this independent panel. This is a vital step forward for Welsh democracy and paves the way for a stronger Senedd.

“Over the next few years issues such as Brexit will have significant impact on Wales, so the Assembly needs to have the sufficient numbers to deal with the challenges that will come along with this. It is clear that the current arrangements of the Assembly cannot respond to the demands that will be placed upon it, so it’s right that this is being looked at.

“Our report ‘Reshaping the Senedd’ [1] has already looked at the principles that should underpin this process, and we believe that more Assembly Members under a good and fair electoral system is fundamental in ensuring we have a democracy fit for the people of Wales at such an important time. Now is the time to boost both the capacity and calibre of the National Assembly for Wales at this crucial constitutional moment.  

“With votes at 16 having secured cross-party consensus in Wales, following its success in Scotland, it’s positive that this team of experts will look at how to deliver on extending the franchise. This change has the potential to transform how our young people engage with Welsh democracy, particularly if delivered alongside effective citizenship education in our schools and colleges.

“Finally, while we are fully supportive of this announcement, there is a need to bring the public along too in these discussions and engage with voters themselves on these key issues. We look forward to supporting the panel in this important work”.

ENDS

For media enquiries please contact: Dr Owain ap Gareth, ERS Cymru Research and Campaigns Officer, on Owain.apgareth@electoral-reform.org.uk or 07771661802 (English and Welsh)

Notes to editor

[1] A link to ERS Cymru and the Wales Governance Centre’s ‘Reshaping the Senedd’ report can be found here: https://www.electoral-reform.org.uk/sites/default/files/files/publicatio...

ERS Cymru welcomes expected Senedd support for Wales Bill // Datganiad ERS Cymru i bleidlais disgwyliedig o gefnogaeth gan y Cynulliad i Fesur Cymru

17th January 2017
17 Jan 2017
Tags: 
Wales Bill
devolution
ERS Cymru
ERS Wales
Senedd
welsh assembly

Share

Contact Tel: 
0777661802

***Bilingual Press Release: Scroll down for Welsh***

***Datganiad Dwyieithog: Scroliwch lawr am y Gymraeg***

  • Statement from ERS Cymru for immediate release, 17th January 2017
  • For more information, quotes, or to arrange an interview, contact Dr Owain ap Gareth, ERS Cymru Research and Campaigns Officer, on Owain.apgareth@electoral-reform.org.uk or 07771661802

Commenting on the Welsh Assembly’s expected vote in support of the Wales Bill, Dr Owain ap Gareth, Research and Campaigns Officer for ERS Cymru, said:

“While the legislation is by no means perfect, it’s welcome that the Assembly looks set to back the Wales Bill. The Bill paves the way for a much stronger Senedd, and a greater voice for Welsh citizens over the laws that affect their lives. Giving the Assembly control over its own processes is a vital democratic move, and the two-thirds majority needed under the Bill to change the ‘rules of the game’ protect voters from any partisan self-interest.

“We support the move to a Reserved powers model. However, the process of developing the Bill has left much to be desired in terms of clear principles about what devolution in the UK is for and where we are going. Given the confusion that has surrounded this Bill, we hope that lessons will be learnt in Whitehall that there needs to be better dialogue with Welsh devolved institutions on the basis of partnership, rather than simply muddling through and hoping for the best.

“This approach has led to a bits-and-pieces process and a settlement that is far less clear than it could and should have been. We hope these lessons will be learned as the Bill continues to progress. Good, clear governance structures are vitally important for Wales to face the challenges ahead, and we hope the next stages for Welsh devolution are both clear and agreed with real and meaningful dialogue with Welsh voters and elected politicians here.

“Cardiff Bay and Westminster face significant challenges over the next few years and it is important that they are able to work effectively together, whatever their party hue. Now it’s time to look at ways to make the devolution process smoother going forwards – and learn lessons for the future to ensure the best possible outcome for the people of Wales.”

ENDS

 

Datganiad ERS Cymru i bleidlais disgwyliedig o gefnogaeth gan y Cynulliad i Fesur Cymru

  • Datganiad gan ERS Cymru i’w ryddhau ar unwaith, Ionawr 17, 2017
  • Am fwy o wybodaeth, dyfyniadau, neu i drefnu cyfweliad, cysylltwch â Dr Owain ap Gareth, Swyddog Ymchwil ac Ymgyrch, ar Owain.apgareth@electoral-reform.org.uk neu 07771661802

Yn ymateb i bleidlais ddisgwyledig Cynulliad Cymru heddiw yn cefnogi Mesur Cymru, dywedodd Dr Owain ap Gareth, Swyddog Ymchwil a Ymgyrchoedd gyfer ERS Cymru hyn:

"Er yn bell o fod yn berffaith, rydym yn croeso fod Aelodau'r Cynulliad am bleidleisio i gefnogi Mesur Cymru. Tra nid yw ar unrhyw gyfrif yn berffaith, mae'r Mesur yn paratoi'r ffordd ar gyfer Senedd gryfach o lawer, a mwy o lais i ddinasyddion Cymru dros y cyfreithiau sy'n effeithio ar eu bywydau. Mae rhoi rheolaeth y Cynulliad dros ei brosesau eu hunain yn gam democrataidd hanfodol, ac mae’r angen o fwyafrif o ddwy ran o dair i newid y 'rheolau’r gêm' yn diogelu pleidleiswyr rhag hunan-fudd pleidiol.

"Rydym yn cefnogi'r symudiad i fodel “pwerau neilltuedig”. Serch hynny, mae'r broses o ddatblygu'r Mesur wedi bod yn hynod anfoddhaol o safbwynt sefydlu egwyddorion clir ynghylch yr hyn mae datganoli yn y DU i’w gyflawni, ac i ble yr ydym yn mynd. O ystyried y dryswch a fu ynghylch y Mesur hwn, rydym yn gobeithio y bydd gwersi'n cael eu dysgu yn Whitehall ynglŷn â chynnal gwell deialog gyda sefydliadau datganoledig yng Nghymru ar sail partneriaeth, yn hytrach na dim ond creu proses ar hap a gobeithio am y gorau.

"Mae'r dull hwn wedi arwain at broses anhylaw a thameidiog, gan orffen fyny gyda setliad sy'n llawer llai eglur nag y gallai - ac y dylai - wedi bod. Rydym yn gobeithio y bydd gwersi yn cael eu dysgu o hyn. Mae strwythurau llywodraethu da, clir yn hanfodol bwysig i Gymru i wynebu'r heriau sydd o'n blaen, ac rydym yn gobeithio bydd y camau nesaf o ddatganoli yn gliriach ac yn cael ei wireddu drwy ddeialog go iawn gyda phleidleiswyr Cymru a chynrychiolwyr etholedig yma yng Nghymru.

"Mae Bae Caerdydd a San Steffan yn wynebu heriau sylweddol dros y blynyddoedd nesaf, ac mae'n bwysig eu bod yn gallu gweithio'n effeithiol gyda'i gilydd, beth bynnag yw’r pleidiau yn llywodraethu. Mae'n bryd edrych ar ffyrdd o wneud y daith ddatganoli yn fwy llyfn -. a dysgu’r gwersi ar gyfer y dyfodol i sicrhau y canlyniad gorau posibl i bobl Cymru."

DIWEDD

Ail-lunio’r Senedd: Adroddiad newydd yn dangos sut i ethol Cynulliad Cenedlaethol mwy, sy’n fwy effeithiol

30th November 2016
30 Nov 2016
Tags: 
Cymru
ERS Cymru
Senedd
Reshaping the Senedd

Share

Press Release File: 
Binary Data
Contact Tel: 
07771 661802

Ail-lunio’r Senedd: Adroddiad newydd yn dangos sut i ethol Cynulliad Cenedlaethol mwy, sy’n fwy effeithiol

Mercher 30 Tachwedd 2016

Cyswllt: Richard Thomas, Canolfan Llywodraethiant Cymru, 07960 688851. Owain ap Gareth, Electoral Reform Society, 07771 661802        

Mae cynigion newydd ar gyfer sut i ethol Cynulliad Cenedlaethol mwy o faint, sy’n fwy effeithiol ac atebol wedi eu gosod allan gan Ganolfan Llywodraethiant Prifysgol Caerdydd Cymru ac Electoral Reform Society Cymru.

Yn y dadansoddiad cyntaf o’i fath , mae’r adroddiad – Ail-lunio’r Senedd – yn edrych ar sut y dylai Cynulliad mwy o faint gael ei hethol wrth i’w bwerau gynyddu. Mae’n amlinellu saith egwyddor megis symlrwydd a chyfranoldeb a ddylai lywio sut y gall Cynulliad mwy o faint gael ei hethol.

Mae'n argymell dau opsiwn:

• Pleidlais Sengl Drosglwyddadwy (STV) - 87 o aelodau etholedig mewn 29 o etholaethau 3-aelod

• Rhestr Agored - 87 o aelodau etholedig mewn 29 o etholaethau 3-aelod

Mae addasu'r System Aelodau Ychwanegol (AMS) presennol hefyd yn opsiwn credadwy, ond yn llai hyblyg.

Mae'r adroddiad yn dilyn argymhelliad trawsbleidiol y Comisiwn Silk ar gyfer Cynulliad mwy o faint, a oedd yn sail Cytundeb Dydd Gwyl Dewi ym mis Mawrth 2015.

Mae'r Cynulliad yn mynd i gael y pŵer i newid ei faint a'i system bleidleisio, yn amodol ar basio'r Mesur Cymru, ond dim ond gyda chefnogaeth dwy ran o dair o ACau, sy'n golygu bod angen cytundeb trawsbleidiol.

Dywedodd Cyfarwyddwr Dros Dro Canolfan Llywodraethu Cymru, Prifysgol Caerdydd, yr Athro Roger Scully:

"Mae ein hadroddiad yn defnyddio saith egwyddor i asesu'r prif systemau pleidleisio sy’n bosibl i’w cael. Rydym am i bob plaid ymrwymo i’r egwyddorion hyn fel sail ar gyfer trafodaeth resymegol.

"Mae'r adroddiad yn canfod nifer o systemau, megis system “Cyntaf i'r Felin” San Steffan, yn gwbl anaddas. Mae addasu’r system bresennol yn well na rhain, ond y systemau sy'n cydbwyso’r egwyddorion orau yw naill ai "Rhestr Agored" neu’r Bleidlais Sengl Drosglwyddadwy mewn 29 o etholaethau tri aelod.

"Nid oes system berffaith sy'n bodloni pob egwyddor yn llawn, felly mae hyn am ddarganfod y cydbwysedd iawn.

"Rydym yn gwybod y bydd y pleidiau yn dod at hwn o safbwyntiau gwahanol, felly gall yr adroddiad hwn yn cael ei ddefnyddio fel sail ddifrifol i ddarganfod tir cyffredin ar gyfer trafodaethau i gytuno ar sut i symud democratiaeth Cymru yn ei flaen."

Dywedodd cyd-awdur yr adroddiad, a Swyddog Ymgyrchoedd ac Ymchwil Cymru ERS, Dr. Owain ap Gareth:

"Mae pwerau trethu newydd, a'r posibilrwydd o bwerau ychwanegol o Ewrop yn gwneud yr achos dros Gynulliad mwy o faint, wedi’i hethol yn deg, yn gryfach nag erioed.

"Gan fod cymaint bellach yn cydnabod yr angen am Gynulliad sy’n fwy effeithiol ac atebol, mae 'Ail-lunio’r Senedd' yn symud o'r 'pam' at y 'sut'. Mae'n edrych ar ffyrdd ymarferol i gyflawni Cynulliad democrataidd mwy o faint, sy’n gallu wynebu heriau a chyfleoedd newydd a fydd yn codi drwy'r Mesur Cymru ac yn dilyn Brexit.

"Nid yn unig yw consensws yn ddymunol ond mae’n hanfodol i newid ddigwydd. Dyna sut y dylai fod: mae newidiadau i reolau’r gêm yn gofyn am fath gwahanol o drafodaeth tu hwnt i wleidydda pleidiol.

"Mae'r adroddiad hwn yn cynnig egwyddorion clir a dull ymarferol i gael dadl hirben a chadarnhaol am sut y gallwn lunio Cynulliad sy’n gweithio’n well i bleidleiswyr a hybu gwell wleidyddiaeth i Gymru."

DIWEDD

Nodiadau i'r Golygydd:

1. Mae copi llawn o'r adroddiad ynghlwm a hefyd ar gael yn http://sites.cardiff.ac.uk/wgc/publications/:

2. Mae'r adroddiad ‘Maint yn Cyfrif’ a wnaeth yr achos dros Cynulliad mwy o faint ar gael yma.

3. Corff ymgyrchu annibynnol yw Electoral Reform Society (ERS) Cymru sy’n gweithio i hyrwyddo hawliau etholwyr ac adeiladu gwell democratiaeth yng Nghymru. Rydym ni’n cynnig llais annibynnol ac yn gweithio i ffurfio’r drafodaeth ddemocrataidd ar bob lefel. Rydym ni’n gosod buddiannau’r dinasyddion yn ein democratiaeth yn gyntaf.

Rydym ni’n credu:

— Bod pob pleidlais a phob barn o werth ac yn haeddu gwrandawiad

— Y dylai pawb fod yn gallu gwneud penderfyniadau ar yr hyn sy’n effeithio ar eu bywydau

— Y dylai ein sefydliadau adlewyrchu’r bobl mae nhw’n eu gwasanaethu

— Y dylai pobl allu dal y rheini sydd â grym i gyfrif

— Y dylai gwleidyddiaeth gynnig dewisiadau go iawn i bobl

Am ragor o wybodaeth am Electoral Reform Society Cymru, ewch i www.electoral-reform.org.uk

4. Mae Canolfan Llywodraethiant Cymru yn ganolfan ymchwil ym Mhrifysgol Caerdydd sy’n ymgymryd ag ymchwil arloesol ar bob agwedd ar gyfraith, gwleidyddiaeth, llywodraeth ac economi gwleidyddol Cymru, ynghyd â chyd-destunau ehangach llywodraethiant diriogaethol yn y Deyrnas Gyfunol ac Ewrop.

5. Mae Prifysgol Caerdydd wedi'i chydnabod mewn asesiadau annibynnol y llywodraeth fel un o brifysgolion addysgu ac ymchwil mwyaf blaenllaw Prydain ac mae'n aelod o Grŵp Russell o brifysgolion sy’n gwneud ymchwil dwys y DU. O dan Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil 2014 cafwyd Prifysgol Caerdydd y 5ed Brifysgol yn y DU am ragoriaeth ymchwil. Ymhlith ei staff academaidd mae dau enillydd Nobel, gan gynnwys enillydd Gwobr Nobel 2007 am Feddygaeth, Athro Canghellor y Brifysgol Syr Martin Evans. Wedi’i sefydlu drwy Siarter Frenhinol ym 1883, heddiw mae'r Brifysgol yn cyfuno cyfleusterau modern trawiadol ac agwedd ddeinamig tuag at addysgu ac ymchwil. Mae ehangder arbenigedd y Brifysgol yn cynnwys: Coleg y Celfyddydau, y Dyniaethau a Gwyddorau Cymdeithasol; Coleg y Gwyddorau Biofeddygol a Gwyddorau Bywyd; a Choleg y Gwyddorau Ffisegol a Pheirianneg, ynghyd ag ymrwymiad hirsefydlog i ddysgu gydol oes. Mae Sefydliadau Ymchwil blaenllaw Caerdydd yn cynnig dulliau newydd radical i ymdrin â phroblemau byd-eang. www.cardiff.ac.uk